Başka bir ülkeden biriyle tanışmak: dil, saat farkı ve güvenlik
Ortak dil yok, saat farkı büyük, ilk buluşma için de bilet gerekiyor. Çeviriden en iyi şekilde yararlanmak, kültürel farklarla başa çıkmak ve uzak mesafe tanışmalarını hedef alan dolandırıcılıklardan korunmak için bilmen gerekenler.
Başka bir ülkeden biriyle tanışmak iki tür mesafe demektir: kilometreler ve kelimeler. Ne zaman konuşabileceğinizi saat dilimleri belirler, mesajlarınızın arasına çoğu zaman bir çevirmen girer, ilk buluşma da genellikle bir biletle başlar. Bunların hiçbiri güzel bir ilişkiye engel değil; yalnızca kendi şehrinde tanışanların hiç ihtiyaç duymadığı birkaç alışkanlık gerektirir.
Ortak noktalarınızdan başla
Yazmadan önce onun profilindeki “Diller” alanına bak: Ortak bir diliniz varsa orada “Ortak diller” satırını görürsün. Kendi profiline yazışabildiğin bütün dilleri ekle, birazcık bildiklerini bile. Senin dillerinden birini konuşan kişileri bulmak için “Yakındaki kişiler” sayfasında “Ayrıntılı filtreler” kısmını aç ve o dili “Diller” alanından seç.
YADate’te listeden seçilen her şey, çevirmene gerek kalmadan karşındakine kendi dilinde ulaşır: “Hakkımda” bölümünün altındaki “Kısaca ben” rozetleri ve “Sorular” bölümündeki cevaplar. Bunlardan ikisine erkenden bakmaya değer: bir ilişki için taşınmayı düşünüp düşünmediğine ve “Uzak mesafe ilişkisi?” sorusuna “Bana göre değil” cevabını verip vermediğine. Bunu bir ay yazıştıktan sonra değil, şimdi görmek daha iyi. Onun cevaplarından birinin altındaki “Yanıtla” düğmesi bile seçilmiş bir yanıt gönderir; böylece ikiniz de onu kendi dilinizde okursunuz.
Sohbette çeviri nasıl çalışır
YADate gelen metin mesajlarını çevirir. Başka bir dildeki mesajın altında “Çevir” düğmesini görürsün, “Orijinali göster” ise mesajın aslını geri getirir. Sohbetlerinin çoğu başka dillerdeyse “Ayarlar” bölümünde “Mesajları otomatik çevir” seçeneğini aç; böylece bir sohbet, açtığın anda çevrilir. “Çevir” düğmesi başkalarının “Hakkımda” yazısının altında da çalışır.
Aklında bulunsun:
- Makine çevirisi hata yapar, en çok da şakalarda, argoda ve uzun cümlelerde.
- Birçok dilde “siz” ve “sen” gibi resmî ve samimi iki ayrı hitap vardır, fiiller de cinsiyete göre değişir. Çevirmenler çoğu zaman ilkini kaybeder, ikincisini ise tahmin eder. Bu yüzden bir mesaj olduğundan daha resmî ya da daha samimi gelebilir, hatta sana yanlış cinsiyetle hitap edebilir. Karşındakini suçlamadan önce çevirmeni suçla.
- Emojiler hiçbir zaman çevirmene gitmez; bağlantılar ve uzun sayılar da tam yazıldığı gibi kalır.
Çevirmenin anlayacağı şekilde yaz
Mesajların karşı tarafta çevrilir ve onun okuduğu hâli sen hiç görmezsin. Birkaç alışkanlık işini kolaylaştırır:
- Her cümlede tek bir düşünce: Kısa ve tam cümleler çeviriden, upuzun tek bir cümleye göre çok daha sağlam çıkar.
- Argo, kısaltma ve kelime oyunlarından uzak dur. İlk kaybolan ironidir; şaka yapıyorsan bir emoji ekle.
- Ayı yazıyla yaz: 3.4 ya da 3/4 değil, “3 Nisan”. ABD’de önce ay yazılır ve orada bu tarih 4 Mart diye okunur.
- Önemli her şeyi tek, sade bir satırla teyit et: “Yani: 14 Mart, senin saatinle 18:00, değil mi?”
- Onun dilinde merhaba, teşekkürler ve iyi geceler demeyi öğren: Çevirmene ihtiyaç duymayan birkaç kelime çoğu zaman uzun bir paragraftan daha çok şey ifade eder.
Bir mesaj tuhaf geldiğinde
Alınmadan önce “Orijinali göster” düğmesine bas: O dilden birkaç kelime bilmen bile çevirinin nerede kaydığını gösterebilir. Sonra tahmin yürütmek yerine sor: “Tam anladığımdan emin değilim. Bu hafta sonunu mu kastediyorsun, yoksa bir sonrakini mi?”
İnternetteki alışkanlıklar da farklıdır. Rusça konuşan birçok kişi satırı emoji yerine parantezle bitirir; yani “Merhaba))” yazım hatası değil, sıcak bir selamdır. Taycada “555” kahkaha demektir, çünkü beş anlamına gelen kelime kulağa “ha” gibi gelir. Bazı yerlerde doğrudan bir “hayır” normaldir, başka yerlerde ise daha yumuşak sözlere sarılarak söylenir. Davranışları aksini gösterene kadar insanlara iyi niyetle yaklaş.
Erkenden konuşmaya değer kültürel farklar
Aynı apartmanda oturan iki kişi, farklı kıtalardan iki insandan daha farklı olabilir; o yüzden her şeyi milliyete bağlama. Yine de farklı yerlerde büyüdüyseniz bazı konuları daha erken açmakta fayda var:
- her birinizin yaşadığı yerde tanışmanın genelde nasıl ilerlediği: insanların ne kadar çabuk yüz yüze görüştüğü ve ailelerin ne zaman işin içine girdiği;
- buluşmada hesabı kimin ödediği ve hesabı bölüşmenin normal olup olmadığı;
- ortak bir hayatta önem taşıyacak din, bayramlar ve aile gelenekleri;
- işler ciddileşirse ikinizin de nerede yaşamak isteyeceği.
Merakla sor, sınav yapar gibi değil. “Senin ailende sıradan bir pazar günü nasıl geçer?” sorusu sana bir hikâye kazandırır, “Tanrı’ya inanıyor musun?” ise yalnızca bir evet ya da hayır.
Saat farkını tahmine bırakma
Birinin akşamı diğerinin öğle arasıysa tahmin yürütmek işe yaramaz. Onun şehrini telefonundaki dünya saatine ekle ve bir saat önerirken şehir adı da ver: “Benim saatimle 20:00, Varşova’dayım.” Saat değişikliklerine dikkat et: Birçok ülkede saatler hiç ileri ya da geri alınmaz, Avrupa’nın büyük kısmı ile ABD ise bunu farklı hafta sonlarında yapar. Bu yüzden yılda birkaç hafta aralarındaki fark bir saat daha az olur.
Çevrimiçi birbirinizi beklemek yerine ikinize de uyan bir saat üzerinde anlaşın. Arada sesli mesajlar işe yarar: Sen sana uyduğunda kaydedersin, o da kendisine uyduğunda dinler. Sesli mesajlar çevrilmez; ortak bir diliniz yoksa kısa tut. Karşındaki kişi sana yanıt verdikten sonra, her biri en fazla bir dakika olmak üzere sesli mesaj gönderebilirsin.
Uzak mesafe tanışmalarını hedef alan dolandırıcılıklar
Aşk dolandırıcıları mesafeye güvenir: Buluşmanın neden bir türlü gerçekleşmediğini mesafe açıklar. Senaryo neredeyse hiç değişmez:
- daha ilk günlerde başka bir uygulamaya ya da mesajlaşma servisine geçmek ister;
- buluşmamak ya da kamerayı açmamak için hep bir sebep vardır: yurt dışında bir sözleşme, bir gemi, bozuk bir telefon;
- sonra konu paraya gelir: seni ziyaret etmek için bilet, vize, bir paket için gümrük vergisi, yurt dışında bir acil durum, bir “yatırım”.
Yüz yüze tanışmadığın birine, hikâyesi ne kadar inandırıcı olursa olsun, asla para, hediye kartı, kripto para ya da telefonuna gelen kodları gönderme. Çevirmen her mesajı pürüzsüz hâle getirdiğinde birinin nasıl yazdığını anlamak zordur; o yüzden senden ne istediğine bak. İlk mesajlarda telefon numaralarının ve bağlantıların geçmesine izin vermiyoruz, böylece kimse seni hemen başka bir uygulamaya çekemez. Diğer uyarı işaretleri için Aşk dolandırıcısı nasıl tanınır yazımıza göz at.
Buluşmak için yola çıkmadan önce
YADate’te sesli ya da görüntülü arama yok. Bu yüzden bir süre konuştuktan sonra, kimse bilet almadan önce, başka bir uygulamada kısa bir görüntülü görüşme öner. Basit kelimelerle ve bol gülümsemeyle bile olsa kamerada geçen birkaç dakika, sana herhangi bir fotoğraftan daha çok şey anlatır. Başka kontroller için Sahte profil nasıl anlaşılır yazımıza bak.
Yolculuk planlandığında:
- Konaklamanı ve dönüş biletini kendin ayarla, parasını da kendin öde.
- İlk kez kalabalık ve herkese açık bir yerde buluşun, oraya da kendi imkânlarınla git.
- Bir arkadaşına nerede kaldığını, kiminle buluştuğunu ve ne zaman haber vereceğini söyle.
- Pasaportunu ve banka kartlarını kimseye verme; telefonundaki çeviri uygulaması için de çevrimdışı dil paketini indir.
- İlk buluşmayı kısa tut ve yolculuğu tek başına da keyif alacağın şekilde planla.
Senin yanına gelebilmesi için biletini ya da vizesini ödemen istenirse orada dur.
Çeviri kelimeleri taşır. Birinin gerçek ve ciddi olup olmadığını ise yaptıkları gösterir.