Sahte profil nasıl anlaşılır: buluşmadan önce yapılacak basit kontroller
Sahte profiller nadir ama var. Tersine görsel arama, sesli mesaj ve kısa bir görüntülü görüşme gibi basit kontroller on dakika sürer, buluşmaya da gönül rahatlığıyla gidersin.
Tanışma sitelerindeki insanların çoğu, kendilerini nasıl tanıtıyorlarsa öyledir. Yine de sahte profiller var: Biri başkasının fotoğraflarını dolandırıcılık için, ilgi görmek için ya da kendini göstermeye çekindiği için kullanabilir. Kimseyi rahatsız etmeden yapacağın birkaç kontrol on dakika kadar sürer ve ilk buluşmaya gönül rahatlığıyla gitmeni sağlar. Dedektif olmana da kimseyi suçlamana da gerek yok.
Daha yakından bakmaya değer işaretler
Bunların hiçbiri tek başına bir şey kanıtlamaz. Bir araya geldiklerinde ise kontrol etmek için iyi bir sebeptir:
- yalnızca bir iki fotoğraf var ve hepsi dergi çekiminden çıkmış gibi, tek bir gündelik kare bile yok;
- fotoğraflar farklı kişilere aitmiş gibi duruyor ya da yaşı fotoğraftan fotoğrafa değişiyor gibi;
- çok az yazı ya da kalıp cümleler, cevaplar da sorularına tam olarak karşılık vermiyor;
- daha ilk günlerden yoğun ilgi: iltifatlar, “kader”, birkaç gün içinde büyük duygular;
- ayrıntılar birbirini tutmuyor: senin şehrinde yaşadığını söylüyor ama şehrin en bilinen yerlerini tanımıyor ya da işiyle ilgili hikâyesi sürekli değişiyor;
- erkenden başka bir mesajlaşma uygulamasına geçme ısrarı;
- haftalardır yazışıyorsunuz ama telefonda konuşmaya gelince cevap hep “şimdi olmaz”.
Fotoğrafları kontrol et: tersine görsel arama
Tersine görsel arama, bir fotoğrafın internette başka nerelerde bulunduğunu gösterir. Çalıntı fotoğrafları yakalamanın en hızlı yolu budur.
- Fotoğrafın ekran görüntüsünü al ve yalnızca kişi kalacak şekilde kırp.
- Bir görsel arama aracına yükle: Google Lens (Google aramasındaki ya da Google uygulamasındaki kamera simgesi), Bing Görsel Arama ya da birebir kopyaları ve bir fotoğrafın en eski hâlini bulmakta özellikle başarılı olan TinEye.
- Çıkan sonuçlara bak.
Aynı yüz başka bir isimle karşına çıkıyorsa (bir mankenin portfolyosunda, bir fenomenin hesabında ya da bir stok fotoğraf sitesinde), profil gerçek değildir. Hiçbir şey çıkmazsa bu, sıradan biri için normaldir: Çoğumuzun fotoğrafları internetin her yerinde dolaşmaz. Aynı isimle onun kendi sosyal medya hesaplarını bulursan bu da içini rahatlatır.
Bulduklarını yalnızca kendi kontrolün için kullan ve birinin fotoğraflarını başka hiçbir yerde paylaşma.
Yapay zekâyla üretilmiş fotoğraflara dikkat et
Yapay zekâyla oluşturulmuş yüzler sahte profillerde giderek daha sık karşımıza çıkıyor. Ayrıntılara yakından bak:
- fazla pürüzsüz, neredeyse plastik gibi bir cilt;
- birbirine uymayan küpeler, yüze karışıp eriyen gözlükler, tuhaf kulaklar, dişler ya da parmaklar;
- bulanık, akmış gibi görünen arka planlar ve okunamayan tabelalar ya da yazılar;
- yalnızca portre tarzı kareler; arkadaşlarla, bir evcil hayvanla ya da dağınık bir mutfakta çekilmiş tek bir sıradan fotoğraf bile yok.
Araçlar geliştikçe bu ipuçları da daha az güvenilir hâle geliyor. Bu yüzden asıl önemli olan, aşağıdaki canlı kontroller.
Canlı kontroller: sesli mesaj ve görüntülü görüşme
- Sesli mesaj. YADate’te karşındaki kişi sana yanıt verdiği andan itibaren doğrudan sohbette sesli mesaj gönderebilirsin. Senin sorduğun soruya cevap veren bir sesli mesajı taklit etmek, bir fotoğrafı taklit etmekten çok daha zordur.
- Kısa bir görüntülü görüşme. Bir süredir konuşuyorsanız ve buluşmak istiyorsanız, ikinizin de rahat ettiği bir uygulamada beş dakikalık bir görüntülü görüşme öner. Gerçek ve seninle ilgilenen biri bunun için zaman bulur. Haftalarca süren bahaneler (kamera bozuk, internet çok kötü, “haftaya kesin”) bir tehlike işaretidir.
- Görüntüde bir tuhaflık varsa. Görüntülü görüşme sırasında yüzü değiştiren filtreler gerçekten var. Şakayla karışık, ondan elini yüzünün önünde sallamasını ya da başını yana çevirmesini iste: Sahte yüz o anda çoğu zaman bozulur.
Anlattıklarını kontrol et ama kurcalama
Ayrıntıların zaman içinde aynı kalıp kalmadığına dikkat et: iş, şehir, aile, planlar. Sana tam adını söylediyse o isimde birinin gerçekten onun şehrinde yaşayıp yaşamadığına bakabilirsin. Orada dur: Amacın onun gerçek biri olduğundan emin olmak, hayatını araştırmak değil.
Buluşup birbirinize güvenebileceğinizi hissedene kadar kendi bilgilerin de sende kalsın: ev adresin, iş yerin, çocuklarının okulu, maddi durumunla ilgili her şey.
YADate nasıl yardımcı olur
- Her fotoğraf, diğer üyeler görmeden önce bir moderatör tarafından incelenir. Aynı fotoğraf iki profilde birden görünürse bunu fark ederiz.
- İlk mesajlarda telefon numaralarına ve bağlantılara izin verilmez, böylece bir yabancı seni hemen başka bir uygulamaya çekemez.
- “Doğrulanmış profil” rozetini moderatörlerimiz verir. İşe yarar ama birinin kim olduğunun garantisi değildir; bu yüzden yukarıdaki kontrolleri yapmaya yine de değer. Aramada “Yalnızca doğrulanmış” seçeneğini işaretleyebilir, ayarlardaki “Bana kimler yazabilir” bölümünden yeni sohbetleri yalnızca doğrulanmış üyelerden kabul edebilirsin.
Sahte bir profil bulursan
- Tartışmaya girme, o kişiyi ifşa etmeye de çalışma. Ortadan kaybolur ve şansını başka biriyle yeniden dener.
- Profilindeki ya da sohbetteki “Şikâyet et” düğmesine bas, istersen “Bu kişiyi ayrıca engelle” seçeneğini de işaretle. Moderatörlerimiz her şikâyeti inceler ve o kişi, onu kimin şikâyet ettiğini öğrenmez.
- Yüz yüze tanışmadığın birine, hikâyesi ne kadar inandırıcı olursa olsun, asla para ya da mahrem fotoğraf gönderme. Para gönderdiysen hızlı davran: Ne yapman gerektiğini Aşk dolandırıcısı nasıl tanınır yazımızda anlattık.
Seninle ilgilenen gerçek biri kısa bir görüşmeye itiraz etmez. Kontrol etmek güvensizlik değil, buluşmaya gönül rahatlığıyla gitmenin yolu.
Buluşmadan önce ilk buluşma fikirlerimizdeki güvenlik alışkanlıklarına da göz at.